Biến AI thành lợi thế: Xu hướng mới trong giáo dục và kinh tế 2026

“AI sẽ không thay thế con người, nhưng những người biết sử dụng AI có thể thay thế những người không biết.”

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang tái định hình sâu sắc nền giáo dục và kinh tế toàn cầu, thông điệp mạnh mẽ này đã trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý tại phiên thảo luận thuộc Diễn đàn Doanh nghiệp 2026.

Đừng để lỡ "chuyến tàu" công nghệ

Ông Bács Zoltán, Hiệu trưởng Đại học Debrecen, đã đưa ra một góc nhìn thực tế dựa trên lịch sử: Cách đây 30 năm, khi máy tính cá nhân bắt đầu xuất hiện, làn sóng lo ngại về việc ngành kế toán sẽ biến mất từng bùng nổ dữ dội. Thế nhưng thực tế chứng minh ngày nay, chúng ta lại đang đối mặt với sự thiếu hụt nhân lực ngành này hơn bao giờ hết.

Ông nhấn mạnh:

• AI không cướp đi cơ hội nghề nghiệp một cách cực đoan, nhưng những nhân sự thành thạo AI sẽ làm được điều đó với nhóm còn lại.
• Do đó, việc tích hợp giảng dạy và học cách ứng dụng AI trong nhà trường là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo thế hệ trẻ không bị bỏ lại phía sau.

Tối ưu hóa giáo dục: giảm tỷ lệ bỏ học nhờ AI

Đại học Miskolc là một minh chứng điển hình khi ứng dụng AI để phân tích dữ liệu thực tế, thay vì chỉ dựa vào cảm tính của nhà quản lý. Nhờ những thuật toán thông minh, nhà trường đã xác định chính xác các chỉ dấu quan trọng:

• Thời điểm vàng: Biết rõ khi nào sinh viên cần được hỗ trợ kịp thời nhất để ngăn chặn tình trạng bỏ học giữa chừng.
• Yếu tố quyết định: Học kỳ đầu tiên và các chương trình trao đổi quốc tế chính là "chìa khóa" cốt lõi giúp sinh viên đi đến thành công.
• Thói quen học tập: Tần suất đến thư viện có mối liên hệ và tác động trực tiếp đến kết quả học tập xuất sắc của người học.

Rào cản lớn nhất của ai chính là... con người

Đại diện từ tập đoàn BMW, Bà Horváth Judit nhận định: Bài toán triển khai AI thực chất là vấn đề thuộc về con người chứ không nằm ở mặt công nghệ.

Nỗi sợ hãi đối với AI phần lớn bắt nguồn từ việc chúng ta chưa thấu hiểu bản chất của nó. Chính vì vậy, đội ngũ lãnh đạo cấp cao cần là những người tiên phong vạch lối, kiến tạo nên một môi trường làm việc cởi mở - nơi nhân viên "dám hỏi, dám thử và dám sai" cùng công nghệ mới.

AI là trợ thủ đắc lực, con người vẫn là "thuyền trưởng"

Đồng quan điểm trên, các chuyên gia hàng đầu từ Allianz và Trung tâm Tri thức Đức - Hungary đã đúc kết những nguyên tắc quản trị cốt lõi:

• Không rập khuôn: Mỗi lĩnh vực, ngành nghề đòi hỏi một phương pháp đào tạo và ứng dụng AI chuyên biệt riêng.
• Kiểm soát tối cao: Tại những mắt xích vận hành quan trọng, AI chỉ dừng lại ở vai trò công cụ hỗ trợ. Con người luôn là bên đưa ra quyết định cuối cùng và chịu trách nhiệm pháp lý.
• Bảo tồn tính sáng tạo: Dù khai thác công nghệ ở mức độ nào, việc duy trì năng lực tư duy độc lập và bản sắc sáng tạo riêng biệt của mỗi cá nhân vẫn là giá trị bất biến.

Dù trí tuệ nhân tạo có đạt đến những bước tiến thần tốc ra sao, các chuyên gia vẫn khẳng định một sự thật: AI không bao giờ có thể thay thế được sợi dây liên kết giữa người với người. Việc sinh viên trực tiếp đến trường để gặp gỡ bạn bè, thiết lập cộng đồng và trải nghiệm các giá trị văn hóa đa dạng vẫn là những phần cốt lõi thuộc về con người mà máy móc không thể nào sao chép.